हिंदू धर्माच्या प्राचीन मान्यतेनुसार, नवीन उपक्रमाची सुरुवात असो किंवा सण किंवा हवन असो, सर्वप्रथम श्रीगणेशाची पूजा केली जाते. श्रीगणेश हे सर्व विघ्नांचा नाश करणारे मानले जातात आणि त्यांच्या आशीर्वादाने सर्व कार्य कोणत्याही अडथळ्याविना पूर्ण होतात.गणेश चालिसा ही गणेशाची उपासना करण्याचा पवित्र मार्ग आहे, जो भक्तांना केवळ आध्यात्मिक आनंदच देत नाही तर जीवनातील विविध अडथळ्यांवर मात करण्यास मदत करतो. हा विशेष मजकूर ज्ञान, शहाणपण आणि समृद्धीची इच्छा असलेल्या प्रत्येकासाठी योग्य आहे.
गणेश चालिसाचा धडा आणि महत्त्व
गणपतीला प्रसन्न करण्याचा आणि त्यांचा आशीर्वाद मिळवण्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे दररोज सकाळी गणेश चालिसाचा पाठ करणे. प्रत्येक शुभ कार्यापूर्वी आणि दररोज गणेश चालिसाचे पठण केले जाते, कारण असे मानले जाते की या गणेशाच्या सहाय्याने सर्व अडथळे दूर होतात आणि कार्यात यश मिळते. त्यातील पवित्र श्लोक भक्तांना गणेशाच्या दैवी शक्तींची जाणीव करून देतात आणि त्यांना मार्गदर्शन करतात.
गणेश चालीसा पठण पद्धत
आमंत्रण: मूर्तीसमोर गणपतीचे आवाहन करून सुरुवात करा.
पंचामृत अभिषेक : दूध, मध, साखर, दही आणि तूप यांच्या मिश्रणाने मूर्तीला स्नान घालावे.
तिलक लावणे : गणपतीच्या मूर्तीच्या कपाळावर हळद आणि कुंकुमचा तिलक लावावा.
फुले आणि प्रसाद : दुर्वा गवत आणि ताजी फुले त्यांच्या पायाजवळ ठेवा. प्रसाद म्हणून मोदक किंवा लाडू द्या.
प्रकाश दिवे आणि अगरबत्ती: वातावरण शुद्ध करण्यासाठी तुपाचे दिवे आणि अगरबत्ती लावा.
गणेश चालिसाचे पठण का करावे?
आरती : शेवटी श्री गणपतीची आरती करा
गणेश पूजेचे साहित्य
मराठी गीतातील गणेश चालिसा
Ganesh Chalisa in Marathi Lyrics with Meaning
।। दोहा ।।
जय गणपति सदगुण सदन, कविवर बदन कृपाल ।
विघ्न हरण मंगल करण, जय जय गिरिजालाल ।।
हे गणपती बाप्पा, आपण सर्व सद्गुणांचे घर आहात. कवींवर आणि भक्तांवर कृपा करणारे आहात. सर्व विघ्ने दूर करून मंगलमय कार्य घडवून आणणाऱ्या पार्वतीपुत्र गणेशांना माझा नमस्कार.
।। चौपाई ।।
जय जय जय गणपति गणराजू । मंगल भरण करण शुभः काजू ।।
हे गणांचे अधिपती गणराज, तुमचा जयजयकार असो. तुम्ही सर्व शुभ कार्ये यशस्वी करून जीवनात मंगल आणि आनंद भरता.
जै गजबदन सदन सुखदाता । विश्व विनायका बुद्धि विधाता ।।
हे गजमुख गणेशा, तुम्ही सर्वांना सुख देणारे आहात. संपूर्ण विश्वाला बुद्धी, ज्ञान आणि विवेक प्रदान करणारे आहात.
वक्र तुण्ड शुची शुण्ड सुहावना । तिलक त्रिपुण्ड भाल मन भावन ।।
तुमची सुंदर वक्र सोंड आणि तेजस्वी रूप मनाला आनंद देते. कपाळावरील त्रिपुंड तिलक अतिशय शोभिवंत दिसते.
राजत मणि मुक्तन उर माला । स्वर्ण मुकुट शिर नयन विशाला ।।
तुमच्या गळ्यात मोती आणि रत्नांची माळ आहे. डोक्यावर सुवर्ण मुकुट आणि मोठे तेजस्वी डोळे तुमचे सौंदर्य वाढवतात.
पुस्तक पाणि कुठार त्रिशूलं । मोदक भोग सुगन्धित फूलं ।।
तुमच्या हातात पुस्तक, परशू आणि त्रिशूळ आहेत. तुम्हाला मोदक आणि सुगंधी फुले अत्यंत प्रिय आहेत.
सुन्दर पीताम्बर तन साजित । चरण पादुका मुनि मन राजित ।।
तुम्ही सुंदर पिवळे वस्त्र धारण केले आहेत. तुमच्या चरणांमुळे ऋषी-मुनींची मने प्रसन्न होतात.
धनि शिव सुवन षडानन भ्राता । गौरी लालन विश्व-विख्याता ।।
तुम्ही भगवान शिवांचे पुत्र आणि कार्तिकेयाचे भाऊ आहात. पार्वतीमातेचे लाडके पुत्र म्हणून जगभर प्रसिद्ध आहात.
ऋद्धि-सिद्धि तव चंवर सुधारे । मुषक वाहन सोहत द्वारे ।।
ऋद्धी आणि सिद्धी तुमची सेवा करतात. तुमचे वाहन मूषक (उंदीर) तुमच्या सोबत शोभून दिसते.
कहौ जन्म शुभ कथा तुम्हारी । अति शुची पावन मंगलकारी ।।
आता तुमच्या पवित्र, मंगलमय आणि कल्याणकारी जन्मकथेचे वर्णन केले जाते.
एक समय गिरिराज कुमारी । पुत्र हेतु तप कीन्हा भारी ।।
एकदा हिमालयराजांची कन्या पार्वतीमातांनी पुत्रप्राप्तीसाठी कठोर तपश्चर्या केली.
भयो यज्ञ जब पूर्ण अनूपा । तब पहुंच्यो तुम धरी द्विज रूपा ।।
अतिथि जानी के गौरी सुखारी । बहुविधि सेवा करी तुम्हारी ।।
अति प्रसन्न हवै तुम वर दीन्हा । मातु पुत्र हित जो तप कीन्हा ।।
मिलहि पुत्र तुहि, बुद्धि विशाला । बिना गर्भ धारण यहि काला ।।
गणनायक गुण ज्ञान निधाना । पूजित प्रथम रूप भगवाना ।।
तपश्चर्या पूर्ण झाल्यावर गणेशजी ब्राह्मणाच्या रूपात प्रकट झाले. पार्वतीमातांनी त्यांची अतिथी म्हणून सेवा केली. प्रसन्न होऊन त्यांनी वरदान दिले की त्यांना अत्यंत बुद्धिमान आणि जगात प्रथम पूज्य असा पुत्र प्राप्त होईल.
अस कही अन्तर्धान रूप हवै । पालना पर बालक स्वरूप हवै ।।
बनि शिशु रुदन जबहिं तुम ठाना । लखि मुख सुख नहिं गौरी समाना ।।
सकल मगन, सुखमंगल गावहिं । नाभ ते सुरन, सुमन वर्षावहिं ।।
शम्भु, उमा, बहुदान लुटावहिं । सुर मुनिजन, सुत देखन आवहिं ।।
वरदान दिल्यानंतर ते अदृश्य झाले आणि पाळण्यात बालरूपात प्रकट झाले. बाल गणेशाला पाहून पार्वतीमाता अत्यंत आनंदित झाल्या. देवांनी पुष्पवृष्टी केली आणि सर्वत्र उत्सव साजरा झाला.
लखि अति आनन्द मंगल साजा । देखन भी आये शनि राजा ।।
निज अवगुण गुनि शनि मन माहीं । बालक, देखन चाहत नाहीं ।।
गिरिजा कछु मन भेद बढायो । उत्सव मोर, न शनि तुही भायो ।।
कहत लगे शनि, मन सकुचाई । का करिहौ, शिशु मोहि दिखाई ।।
नहिं विश्वास, उमा उर भयऊ । शनि सों बालक देखन कहयऊ ।।
पदतहिं शनि दृग कोण प्रकाशा । बालक सिर उड़ि गयो अकाशा ।।
गिरिजा गिरी विकल हवै धरणी । सो दुःख दशा गयो नहीं वरणी ।।
हाहाकार मच्यौ कैलाशा । शनि कीन्हों लखि सुत को नाशा ।।
शनिदेव बाल गणेशाचे दर्शन घेण्यासाठी आले. स्वतःच्या दृष्टीदोषामुळे ते बालकाकडे पाहण्यास टाळाटाळ करत होते. मात्र पार्वतीमातेच्या आग्रहामुळे त्यांनी बालकाकडे पाहिले. त्यांच्या दृष्टीचा परिणाम होऊन बालकाचे मस्तक शरीरापासून वेगळे झाले. हे पाहून कैलासावर शोककळा पसरली.
तुरत गरुड़ चढ़ि विष्णु सिधायो । काटी चक्र सो गज सिर लाये ।।
बालक के धड़ ऊपर धारयो । प्राण मन्त्र पढ़ि शंकर डारयो ।।
भगवान विष्णूंनी गरुडावर आरूढ होऊन हत्तीचे मस्तक आणले. भगवान शंकरांनी ते बालकाच्या धडावर जोडून मंत्रांच्या सामर्थ्याने त्याला पुन्हा जीवदान दिले.
नाम गणेश शम्भु तब कीन्हे । प्रथम पूज्य बुद्धि निधि, वर दीन्हे ।।
भगवान शंकरांनी त्यांचे नाव “गणेश” ठेवले आणि त्यांना सर्व देवांमध्ये प्रथम पूज्य तसेच बुद्धीचे अधिष्ठाता देव होण्याचा वर दिला.
बुद्धि परीक्षा जब शिव कीन्हा । पृथ्वी कर प्रदक्षिणा लीन्हा ।।
चले षडानन, भरमि भुलाई । रचे बैठ तुम बुद्धि उपाई ।।
चरण मातु-पितु के धर लीन्हें । तिनके सात प्रदक्षिण कीन्हें ।।
एकदा भगवान शंकरांनी गणेश आणि कार्तिकेय यांच्या बुद्धीची परीक्षा घेतली. पृथ्वीची प्रदक्षिणा करण्यास सांगितले. कार्तिकेय पृथ्वीप्रदक्षिणेसाठी निघून गेले, पण गणेशजींनी माता-पित्यालाच संपूर्ण विश्व मानून त्यांच्या सात प्रदक्षिणा घातल्या.
धनि गणेश कही शिव हिये हरषे । नभ ते सुरन सुमन बहु बरसे ।।
तुम्हरी महिमा बुद्धि बड़ाई । शेष सहसमुख सके न गाई ।।
गणेशांच्या बुद्धिमत्तेवर प्रसन्न होऊन शिवशंकरांनी त्यांची स्तुती केली. देवांनी आकाशातून पुष्पवृष्टी केली. तुमची महती आणि बुद्धी इतकी महान आहे की हजार मुख असलेले शेषनागसुद्धा तिचे पूर्ण वर्णन करू शकत नाहीत.
मैं मतिहीन मलीन दुखारी । करहूं कौन विधि विनय तुम्हारी ।।
भजत रामसुन्दर प्रभुदासा । जग प्रयाग, ककरा, दुर्वासा ।।
अब प्रभु दया दीना पर कीजै । अपनी शक्ति भक्ति कुछ दीजै ।।
मी अल्पबुद्धी, दुःखी आणि अज्ञानी आहे. तुमची स्तुती कशी करू हे मला समजत नाही. रामसुंदर प्रभुदास आणि अनेक ऋषी-मुनी तुमची भक्ती करतात.हे प्रभु, माझ्यावर कृपा करा. मला तुमची भक्ती, शक्ती आणि सद्बुद्धी प्रदान करा.
।। दोहा ।।
श्री गणेशा यह चालीसा, पाठ करै कर ध्यान ।
नित नव मंगल गृह बसै, लहे जगत सन्मान ।।
सम्बन्ध अपने सहस्त्र दश, ऋषि पंचमी दिनेश ।
पूरण चालीसा भयो, मंगल मूर्ती गणेश ।।
जो भक्त श्रद्धेने आणि एकाग्रतेने या गणेश चालीसेचे पठण करतो, त्याच्या घरात नेहमी सुख, शांती आणि मंगल राहते. त्याला समाजात मान-सन्मान मिळतो. ऋषी पंचमीच्या शुभ दिवशी ही चालीसा पूर्ण झाली. मंगलमूर्ती श्री गणेशांच्या कृपेने हे पवित्र स्तोत्र पूर्णत्वास गेले.
॥ श्री गणेशाय नमः ॥
Ganesh Chalisa in English Lyrics PDF
Ganesh Chalisa in Hindi Lyrics PDF
Ganesh Chalisa In Punjabi Lyrics PDF
Ganesh Chalisa in Gujarati Lyrics PDF
Ganesh Chalisa in Bengali Lyrics PDF
Ganesh Chalisa in Marathi Lyrics PDF
Ganesh Chalisa In Kannada Lyrics PDF
गणेश चालिसाचे फायदे
मानसिक शांती : नियमित वाचनाने मानसिक ताण कमी होऊन मन शांत राहते.
आध्यात्मिक वाढ: गणेश चालिसाचे पठण आध्यात्मिक ज्ञान आणि खोली वाढवते.
यश आणि समृद्धी: गणेश चालिसाचा पाठ केल्याने जीवनात यश आणि समृद्धी येते असे मानले जाते.
गणेश चालिसाचे पठण करणे ही एक साधी पण शक्तिशाली आध्यात्मिक साधना आहे जी भक्तांना गणेशाचे दैवी आशीर्वाद प्राप्त करण्यास मदत करते. त्याचे पठण केवळ वैयक्तिकच नाही तर कौटुंबिक सौहार्द आणि समृद्धी देखील वाढवते. म्हणून, एखाद्याने आपल्या दैनंदिन आध्यात्मिक पद्धतींमध्ये त्याचा समावेश केला पाहिजे.
Ganesh Chalisa in Tamil/Telgu/Gujrati/Marathi/English
গণেশ চালিশা | ગણેશ ચાળીસા | ਗਣੇਸ਼ ਚਾਲਿਸ | கணேஷ் சாலிசா | ഗണേഷ് ചാലിസ | गणेश चाळीसा PDF
गणेश चालिसा मराठी PDF मोफत डाउनलोड करा खाली क्लिक करून तुम्ही गणेश चालिसा PDF फॉरमॅट मोफत डाउनलोड करू शकता किंवा प्रिंट देखील करू शकता.