महागणेश पंचरत्न स्तोत्र मराठी अर्थासह – संपूर्ण संस्कृत पाठ, महत्त्व आणि पठण विधी

महागणेश पंचरत्न स्तोत्र हे भगवान श्री गणेशाच्या दिव्य स्वरूपाचे, गुणांचे आणि विघ्ननाशक शक्तीचे वर्णन करणारे प्रसिद्ध संस्कृत स्तोत्र आहे. परंपरेनुसार हे स्तोत्र आद्य शंकराचार्यांना अर्पित मानले जाते. या स्तोत्रातील पाच प्रमुख श्लोकांना भगवान गणेशाच्या उपासनेतील पाच अमूल्य रत्नांचे स्थान दिले जाते. शेवटच्या फलश्रुतीमध्ये श्रद्धेने नियमित पठण केल्याचे धार्मिक महत्त्व सांगितले आहे.

महागणेश पंचरत्न स्तोत्रामध्ये गणरायाला आनंददाता, मुक्तीचा मार्ग दाखवणारा, भक्तांचे संकट दूर करणारा, दयाळू, क्षमाशील आणि योगीजनांच्या हृदयात वास करणारा परमदेव म्हणून वंदन केले आहे.

हे स्तोत्र सकाळच्या पूजेत, बुधवारच्या उपासनेत, गणेश चतुर्थी, संकष्टी चतुर्थी, नवीन कार्याची सुरुवात किंवा अभ्यासापूर्वी म्हटले जाते. संस्कृत पाठाबरोबर त्याचा साधा मराठी अर्थ समजून घेतल्यास स्तोत्राचे पठण अधिक भावपूर्ण होते.

महागणेश पंचरत्न स्तोत्र म्हणजे काय?

“पंचरत्न” या शब्दाचा अर्थ पाच रत्ने असा होतो. या स्तोत्रातील पहिल्या पाच श्लोकांमध्ये भगवान गणेशाच्या वेगवेगळ्या दिव्य गुणांचे वर्णन केले आहे.

या पाच श्लोकांत गणेशाचे पुढील स्वरूप दिसते:

  • आनंद आणि मोक्षाचा मार्ग देणारा विनायक
  • भक्तांच्या संकटांचे निवारण करणारा गणेश्वर
  • कृपा, क्षमा आणि यश प्रदान करणारा देव
  • दीन-दुःखींचे दुःख दूर करणारा गजानन
  • योगींच्या हृदयात वास करणारा एकदंत

सहाव्या श्लोकात स्तोत्राची फलश्रुती सांगितली आहे.

महागणेश पंचरत्न स्तोत्र मराठी अर्थासह

प्रथम रत्न

मुदाकरात्तमोदकं सदा विमुक्तिसाधकं
कलाधरावतंसकं विलासिलोकरक्षकम्।
अनायकैकनायकं विनाशितेभदैत्यकं
नताशुभाशुनाशकं नमामि तं विनायकम्॥१॥

मराठी अर्थ

मी त्या भगवान विनायकाला नमस्कार करतो, ज्यांच्या हातात आनंद देणारा मोदक आहे, जे भक्तांना मुक्तीच्या मार्गावर नेणारे आहेत आणि ज्यांनी चंद्रकला अलंकाराप्रमाणे धारण केली आहे. ते संपूर्ण विश्वाचे रक्षण करतात, ज्यांना दुसरा कोणी स्वामी नाही अशा निराधार जीवांचे ते एकमेव नायक आहेत. त्यांनी गजासुरासारख्या दैत्यांचा नाश केला असून त्यांना नमस्कार करणाऱ्या भक्तांचे अशुभ आणि संकट ते त्वरित दूर करतात.

या श्लोकाचा भावार्थ

मोदक हा केवळ गोड नैवेद्य नसून आत्मज्ञानातून प्राप्त होणाऱ्या अंतर्गत आनंदाचे प्रतीक मानला जातो. भगवान गणेश भक्ताला योग्य मार्ग, आत्मविश्वास आणि विवेक प्रदान करतात. त्यांच्यासमोर नम्र झालेल्या व्यक्तीच्या जीवनातील नकारात्मकता कमी व्हावी, अशी या श्लोकातून प्रार्थना केली आहे.

द्वितीय रत्न

नतेतरातिभीकरं नवोदितार्कभास्वरं
नमत्सुरारिनिर्जरं नताधिकापदुद्धरम्।
सुरेश्वरं निधीश्वरं गजेश्वरं गणेश्वरं
महेश्वरं तमाश्रये परात्परं निरन्तरम्॥२॥

मराठी अर्थ

जे अहंकारी आणि अधर्मी शक्तींसाठी भय निर्माण करणारे आहेत, परंतु भक्तांसाठी नव्याने उगवलेल्या सूर्याप्रमाणे प्रकाशमान आहेत, त्या गणेशाला मी शरण जातो. देव आणि मानव त्यांना नमस्कार करतात. शरण आलेल्या भक्तांना ते मोठ्या संकटांतून बाहेर काढतात. ते देवांचे स्वामी, संपत्तीचे अधिपती, गजांचे ईश्वर, गणांचे नायक आणि सर्वोच्च महेश्वरस्वरूप आहेत. त्या परात्पर गणेशाचा मी निरंतर आश्रय घेतो.

या श्लोकाचा भावार्थ

या श्लोकात भगवान गणेशाच्या तेजस्वी आणि रक्षणकर्त्या स्वरूपाचे वर्णन आहे. सूर्योदय अंधार दूर करतो, त्याप्रमाणे सद्बुद्धी अज्ञान आणि संभ्रम दूर करते. गणेशाची उपासना करताना केवळ संकट नाहीसे व्हावे अशी अपेक्षा न करता त्याचा सामना करण्यासाठी बुद्धी आणि धैर्य मागावे.

तृतीय रत्न

समस्तलोकशंकरं निरस्तदैत्यकुञ्जरं
दरेतरोदरं वरं वरेभवक्त्रमक्षरम्।
कृपाकरं क्षमाकरं मुदाकरं यशस्करं
मनस्करं नमस्कृतां नमस्करोमि भास्वरम्॥३॥

मराठी अर्थ

संपूर्ण जगाचे कल्याण करणाऱ्या, दैत्यरूपी उन्मत्त हत्तींचा नाश करणाऱ्या, विशाल उदर असलेल्या आणि श्रेष्ठ गजमुख धारण करणाऱ्या अविनाशी भगवान गणेशाला मी नमस्कार करतो. ते कृपेचे भांडार, क्षमेचे स्वरूप, आनंद देणारे, यश प्रदान करणारे आणि त्यांना नमस्कार करणाऱ्यांचे मन शुद्ध व एकाग्र करणारे तेजस्वी देव आहेत.

या श्लोकाचा भावार्थ

भगवान गणेशाचे विशाल उदर सर्व अनुभव, सुख-दुःख आणि जगातील विविधता स्वीकारण्याची क्षमता दर्शवते. त्यांचे कृपाळू आणि क्षमाशील स्वरूप भक्ताला स्वतःच्या चुका स्वीकारून सुधारण्याची प्रेरणा देते. यश म्हणजे केवळ प्रसिद्धी नव्हे, तर योग्य विचार, संयम आणि सत्कर्मातून मिळणारे समाधान आहे.

चतुर्थ रत्न

अकिंचनार्तिमार्जनं चिरन्तनोक्तिभाजनं
पुरारिपूर्वनन्दनं सुरारिगर्वचर्वणम्।
प्रपञ्चनाशभीषणं धनञ्जयादिभूषणं
कपोलदानवारणं भजे पुराणवारणम्॥४॥

मराठी अर्थ

ज्यांच्याकडे कोणताही आधार नाही अशा दीन-दुःखी भक्तांचे दुःख दूर करणाऱ्या भगवान गणेशाची मी उपासना करतो. प्राचीन धर्मग्रंथ आणि ज्ञानी ऋषींनी ज्यांची स्तुती केली आहे, ते भगवान शिवाचे ज्येष्ठ पुत्र आहेत. ते देवांच्या शत्रूंचा गर्व नष्ट करतात. अज्ञान आणि प्रपंचाच्या विनाशकारी बंधनांसाठी ते भयप्रद आहेत. नागादिकांना अलंकाररूपाने धारण करणाऱ्या, मदजलाने शोभणारे गाल असलेल्या त्या प्राचीन गजाननाचे मी भजन करतो.

या श्लोकाचा भावार्थ

या श्लोकात निराधार आणि दुःखी व्यक्तींना आधार देणाऱ्या गणेशाचे वर्णन आहे. भगवान गणेश अहंकार, अन्याय आणि दुष्ट प्रवृत्तींचा नाश करतात. त्यांच्या उपासनेचा खरा अर्थ स्वतःच्या गर्व, चुकीच्या सवयी आणि अज्ञानावर विजय मिळवण्याचा प्रयत्न करणे हा आहे.

पंचम रत्न

नितान्तकान्तदन्तकान्तिमन्तकान्तकात्मजं
अचिन्त्यरूपमन्तहीनमन्तरायकृन्तनम्।
हृदन्तरे निरन्तरं वसन्तमेव योगिनां
तमेकदन्तमेव तं विचिन्तयामि सन्ततम्॥५॥

मराठी अर्थ

अत्यंत सुंदर आणि तेजस्वी दात असलेल्या, मृत्यूवर विजय मिळवणाऱ्या भगवान शिवाचे पुत्र असलेल्या एकदंत गणेशाचे मी सतत चिंतन करतो. त्यांचे स्वरूप मानवी बुद्धीच्या पलीकडचे आणि अनंत आहे. ते जीवनातील अंतराय आणि विघ्नांचा नाश करतात. योगीजनांच्या हृदयात ते सदैव वास करतात. त्या एकदंत परमेश्वराचे मी निरंतर ध्यान करतो.

या श्लोकाचा भावार्थ

एकदंत स्वरूप एकाग्रतेचे प्रतीक मानले जाते. अनेक दिशांना विखुरलेल्या मनाला एका सत्य, एका ध्येय आणि एका योग्य मार्गावर स्थिर करण्याची प्रेरणा यातून मिळते. बाहेरील अडथळ्यांइतकेच मनातील भीती, आळस, संभ्रम आणि अहंकारही दूर करणे आवश्यक आहे.

फलश्रुती

महागणेशपञ्चरत्नमादरेण योऽन्वहं
प्रजल्पति प्रभातके हृदि स्मरन् गणेश्वरम्।
अरोगतामदोषतां सुसाहितीं सुपुत्रतां
समाहितायुरष्टभूतिमभ्युपैति सोऽचिरात्॥६॥

मराठी अर्थ

जो भक्त दररोज सकाळी श्रद्धा आणि आदराने हृदयात भगवान गणेशाचे स्मरण करून महागणेश पंचरत्न स्तोत्र म्हणतो, त्याला धार्मिक मान्यतेनुसार आरोग्य, दोषांपासून मुक्तता, चांगली बुद्धी व वाणी, सद्गुणी संतती, एकाग्रता, दीर्घायुष्य आणि विविध प्रकारचे ऐश्वर्य प्राप्त होते.

फलश्रुतीचा योग्य अर्थ

फलश्रुतीतील लाभ धार्मिक श्रद्धेवर आधारित आहेत. स्तोत्र म्हणणे हे वैद्यकीय उपचार, अभ्यास, परिश्रम किंवा जबाबदार निर्णय यांचा पर्याय नाही. नियमित पठण मन शांत ठेवण्यास, विचार केंद्रित करण्यास आणि सकारात्मक दिनचर्या तयार करण्यास मदत करणारी आध्यात्मिक साधना ठरू शकते.

महागणेश पंचरत्न स्तोत्राचा संक्षिप्त मराठी भावार्थ

या स्तोत्रात भक्त भगवान गणेशाला पुढीलप्रमाणे प्रार्थना करतो:

हे गणराया, तुम्ही आनंद, ज्ञान, क्षमा आणि कृपेचे मूर्त स्वरूप आहात. निराधारांचे रक्षण करा, आमचा अहंकार आणि अज्ञान दूर करा, मनाला एकाग्रता द्या आणि योग्य मार्गाने संकटांचा सामना करण्याची बुद्धी प्रदान करा.

महागणेश पंचरत्न स्तोत्र कधी म्हणावे?

हे स्तोत्र कोणत्याही दिवशी म्हणता येते. खालील दिवस आणि प्रसंग विशेष मानले जातात:

  • दररोज सकाळच्या पूजेनंतर
  • बुधवारी
  • संकष्टी चतुर्थीला
  • अंगारकी चतुर्थीला
  • गणेश चतुर्थीच्या दिवसांत
  • नवीन कार्य सुरू करण्यापूर्वी
  • अभ्यास किंवा परीक्षेपूर्वी
  • व्यवसाय किंवा कार्यालय सुरू करताना
  • गृहप्रवेश आणि वास्तुपूजनावेळी
  • मन अस्थिर किंवा चिंताग्रस्त असताना

स्तोत्र सकाळी म्हणणे पारंपरिकदृष्ट्या शुभ मानले जाते. मात्र वेळ उपलब्ध नसल्यास संध्याकाळच्या पूजेतही म्हणता येते.

महागणेश पंचरत्न स्तोत्र पठण विधी

1. पूजेचे स्थान स्वच्छ करा

घरातील देवघर किंवा शांत जागा स्वच्छ करून भगवान गणेशाची मूर्ती किंवा तस्वीर समोर ठेवा.

2. दिवा प्रज्वलित करा

घी किंवा तेलाचा दिवा लावा. दीपक सुरक्षित आणि स्थिर ठिकाणी ठेवावा.

3. गणेशाला नमस्कार करा

हळद, कुंकू, अक्षता, फूल किंवा दुर्वा अर्पण करा.

4. प्रारंभिक गणेश मंत्र म्हणा

ॐ गं गणपतये नमः।

हा मंत्र 3, 11 किंवा 21 वेळा म्हणता येतो.

5. ध्यान श्लोक म्हणा

वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटि समप्रभ।
निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा॥

6. महागणेश पंचरत्न स्तोत्र म्हणा

पाचही मुख्य श्लोक आणि शेवटची फलश्रुती स्पष्ट, शांत आणि मध्यम गतीने म्हणावी.

7. स्तोत्राचा अर्थ मनात धारण करा

केवळ शब्द म्हणण्याऐवजी प्रत्येक श्लोकातील कृपा, क्षमा, एकाग्रता, सत्य आणि नम्रतेचा संदेश समजून घ्यावा.

8. आरती आणि प्रार्थना करा

शेवटी गणेशाची आरती करून सद्बुद्धी आणि सर्वांच्या कल्याणासाठी प्रार्थना करावी.

हे भगवान गणेश, माझ्या मनातील अज्ञान, भीती आणि अहंकार दूर करून सत्य, विवेक आणि सत्कर्माच्या मार्गावर चालण्याची प्रेरणा द्या.

स्तोत्र किती वेळा म्हणावे?

महागणेश पंचरत्न स्तोत्र एकदा श्रद्धेने म्हटले तरी पुरेसे आहे. वेळ आणि संकल्पानुसार पुढील प्रकारे पठण करता येते:

  • दररोज एकदा
  • बुधवारी 3 वेळा
  • संकष्टी चतुर्थीला 5 किंवा 11 वेळा
  • विशेष संकल्प असल्यास 21 दिवस नियमित
  • गणेशोत्सवात सकाळ-संध्याकाळ एकदा

संख्येपेक्षा शुद्ध उच्चार, अर्थाची जाणीव आणि सातत्य अधिक महत्त्वाचे आहे.

महागणेश पंचरत्न स्तोत्र म्हणण्याचे धार्मिक लाभ

धार्मिक श्रद्धेनुसार नियमित पठणाचे पुढील लाभ सांगितले जातात:

  • गणेशभक्ती दृढ होते.
  • मनाला शांतता आणि स्थिरता मिळते.
  • अभ्यास आणि कामात एकाग्रता वाढवण्याची प्रेरणा मिळते.
  • अडचणींचा धैर्याने सामना करण्याची वृत्ती विकसित होते.
  • नकारात्मक विचारांपासून दूर राहण्यास मदत होते.
  • नम्रता आणि कृतज्ञतेची भावना वाढते.
  • दिवसाची सुरुवात सकारात्मक प्रार्थनेने होते.
  • संस्कृत स्तोत्र आणि धार्मिक परंपरेशी परिचय वाढतो.

हे लाभ धार्मिक विश्वास आणि वैयक्तिक आध्यात्मिक अनुभवांवर आधारित आहेत.

विद्यार्थ्यांनी महागणेश पंचरत्न स्तोत्र कसे म्हणावे?

विद्यार्थ्यांनी सकाळी किंवा अभ्यास सुरू करण्यापूर्वी स्तोत्रातील किमान एक श्लोक आणि “ॐ गं गणपतये नमः” मंत्र म्हणू शकतात.

पठण करताना पुढील संकल्प ठेवावा:

  • अभ्यासात नियमितपणा राखणे
  • नकल किंवा चुकीच्या मार्गापासून दूर राहणे
  • विषय समजून घेण्यासाठी प्रयत्न करणे
  • वेळेचे नियोजन करणे
  • अपयश आले तरी पुन्हा प्रयत्न करणे

स्तोत्र मेहनत आणि अभ्यासाची जागा घेत नाही; ते मन स्थिर ठेवण्याची आध्यात्मिक प्रेरणा देऊ शकते.

महागणेश पंचरत्न स्तोत्र म्हणताना उच्चार कसे करावेत?

  • स्तोत्र हळू आणि स्पष्ट वाचावे.
  • शब्दांचा अनावश्यक वेग टाळावा.
  • दीर्घ आणि ह्रस्व स्वरांचा शक्य तितका योग्य उच्चार करावा.
  • विश्वसनीय पाठ पाहून पठण करावे.
  • चूक झाल्यास घाबरू नये; पुढील वेळी सुधारावे.
  • वेगवेगळ्या पुस्तकांत आढळणारे किरकोळ पाठभेद स्वीकारावेत.

संस्कृत उच्चार अवघड वाटत असल्यास प्रथम प्रत्येक ओळ वेगळी वाचून सराव करावा.

महागणेश पंचरत्न स्तोत्रातील प्रमुख प्रतीकांचा अर्थ

शब्द किंवा प्रतीकआध्यात्मिक अर्थ
मोदकज्ञानातून प्राप्त होणारा अंतर्गत आनंद
चंद्रकलाशांतता, शीतलता आणि नियंत्रित मन
गजमुखबुद्धिमत्ता, सामर्थ्य आणि विशाल दृष्टी
मोठे उदरजीवनातील विविध अनुभव स्वीकारण्याची क्षमता
एकदंतएकाग्रता आणि ध्येयावरील निष्ठा
विघ्ननाशबाह्य अडथळ्यांसह अंतर्गत भीती आणि अज्ञानावर विजय
कृपादयाळूपणा आणि प्रेमभाव
क्षमाचूक स्वीकारून सुधारण्याची संधी
योगींच्या हृदयातील वासशांत आणि एकाग्र अंतर्मनातील दैवी जाणीव

महागणेश पंचरत्न स्तोत्र आणि गणेश चालीसामधील फरक

महागणेश पंचरत्न स्तोत्रगणेश चालीसा
मुख्यतः संस्कृत भाषेतअवधी आणि हिंदी-प्रभावित भाषेत
पाच मुख्य रत्नरूपी श्लोक आणि फलश्रुतीचाळीस चौपायांची भक्तिरचना
गणेशाच्या तात्त्विक आणि दिव्य स्वरूपाचे वर्णनगणेशाचे जीवन, गुण आणि भक्तीचे वर्णन
संक्षिप्त पण अर्थगर्भतुलनेने विस्तृत आणि कथात्मक
संस्कृत पठणाचा सराव आवश्यकसामान्य भक्तांसाठी तुलनेने सोपे पठण

दोन्ही रचना भक्तिभावाने म्हणता येतात. एकाची निवड करण्यासाठी दुसरी सोडण्याची आवश्यकता नाही.

महागणेश पंचरत्न स्तोत्राबद्दल वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

1. महागणेश पंचरत्न स्तोत्र कोणी रचले?

परंपरेनुसार महागणेश पंचरत्न स्तोत्र आद्य शंकराचार्यांना अर्पित मानले जाते. वेगवेगळ्या धार्मिक ग्रंथांमध्ये आणि पाठपरंपरांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.

2. महागणेश पंचरत्न स्तोत्रात किती श्लोक आहेत?

या स्तोत्रात भगवान गणेशाच्या गुणांचे वर्णन करणारे पाच मुख्य श्लोक आहेत. त्यानंतर एक फलश्रुतीचा श्लोक आहे.

3. हे स्तोत्र रोज म्हणता येते का?

होय. सकाळच्या पूजेनंतर हे स्तोत्र रोज एकदा म्हणता येते. बुधवार, संकष्टी चतुर्थी आणि गणेश चतुर्थीला विशेष पठण केले जाते.

4. स्तोत्र म्हणण्यासाठी उपवास आवश्यक आहे का?

नाही. महागणेश पंचरत्न स्तोत्र म्हणण्यासाठी उपवास करणे आवश्यक नाही. स्वच्छता आणि भक्तिभावाने कोणत्याही दिवशी पठण करता येते.

5. स्तोत्राचा उच्चार चुकल्यास काय करावे?

घाबरण्याची आवश्यकता नाही. विश्वसनीय पाठ पाहून हळूहळू उच्चार सुधारावा आणि शेवटी क्षमाप्रार्थना करावी.

6. मराठी अर्थ वाचून स्तोत्र म्हणता येते का?

होय. संस्कृत श्लोक म्हटल्यानंतर मराठी अर्थ वाचल्याने स्तोत्रातील संदेश अधिक स्पष्टपणे समजतो.

7. विद्यार्थ्यांसाठी हे स्तोत्र उपयुक्त आहे का?

विद्यार्थी एकाग्रता, शिस्त आणि सकारात्मक मानसिकतेसाठी हे स्तोत्र म्हणू शकतात. मात्र अभ्यास, सराव आणि योग्य नियोजन करणेही आवश्यक आहे.

8. स्तोत्र किती वेळा म्हणावे?

दररोज एकदा म्हणणे पुरेसे आहे. वैयक्तिक संकल्पानुसार 3, 5, 11 किंवा 21 वेळा पठण करता येते.

9. महिलांनी महागणेश पंचरत्न स्तोत्र म्हणावे का?

होय. स्त्री, पुरुष, मुले आणि ज्येष्ठ व्यक्ती सर्वजण श्रद्धेने हे स्तोत्र म्हणू शकतात.

10. मूर्ती नसल्यास स्तोत्र म्हणता येते का?

होय. भगवान गणेशाच्या चित्रासमोर किंवा मनात त्यांचे ध्यान करूनही स्तोत्र म्हणता येते.

11. स्तोत्र म्हणताना मोदक अर्पण करणे आवश्यक आहे का?

नाही. मोदक अर्पण करणे शुभ मानले जाते, परंतु ते अनिवार्य नाही. फूल, दुर्वा, फळ किंवा साधा नैवेद्यही अर्पण करता येतो.

12. पंचरत्न स्तोत्र म्हणण्याची सर्वोत्तम वेळ कोणती?

स्नानानंतरची सकाळची वेळ उत्तम मानली जाते. मात्र आपल्या दिनचर्येनुसार संध्याकाळी शांत वातावरणातही पठण करता येते.

निष्कर्ष

महागणेश पंचरत्न स्तोत्र हे भगवान गणेशाच्या कृपा, क्षमा, तेज, बुद्धी आणि विघ्ननाशक स्वरूपाचे सुंदर संस्कृत स्तवन आहे.

या स्तोत्रातील प्रत्येक श्लोक भक्ताला वेगळा जीवनसंदेश देतो. पहिला श्लोक आनंद आणि मुक्तीचा, दुसरा आश्रय आणि धैर्याचा, तिसरा कृपा आणि क्षमेचा, चौथा निराधारांच्या रक्षणाचा आणि पाचवा एकाग्रता व अंतर्मुखतेचा संदेश देतो.

स्तोत्राचे पठण केवळ इच्छापूर्तीसाठी न करता जीवनात सत्य, संयम, नम्रता, परिश्रम आणि योग्य निर्णय स्वीकारण्याच्या संकल्पासह करावे. संस्कृत पाठासोबत मराठी अर्थ समजून घेतल्यास ही उपासना अधिक अर्थपूर्ण होते.

हे गणराया, आमच्या मनातील अज्ञान, भीती आणि अहंकार दूर करून आम्हाला विवेक, एकाग्रता आणि सत्कर्माची प्रेरणा द्या.

गणपती बाप्पा मोरया! मंगलमूर्ती मोरया!

मराठीत गणेशजींचे पाठ आणि पूजा मार्गदर्शिका

महागणेश पंचरत्न स्तोत्र मराठी अर्थासह PDF मध्ये डाउनलोड करा

= window.adsbygoogle || []).push({});
image_pdfimage_print
(Visited 1 times, 1 visits today)