ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ ਸਮੇਤ – ਸੰਪੂਰਨ ਪਾਠ, ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਅਤੇ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਣਪਤਿਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਜਾਂ ਗਣਪਤੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਉਪਾਸਨਾ ਪਾਠ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪਰਮ ਤੱਤ, ਬ੍ਰਹਮ, ਆਤਮਾ, ਗਿਆਨ, ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮੂਲ ਸਰੂਪ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਤਾਤਤਵਿਕ ਸਰੂਪ, “ਗੰ” ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਗਣੇਸ਼ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ, ਧਿਆਨ ਸਰੂਪ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਮਾਂ ਅਤੇ ਪਾਠ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਹੇਠਾਂ ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਪਾਠ ਅਤੇ ਹਰ ਭਾਗ ਦਾ ਸਰਲ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਵਾਰਥ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
“ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼” ਨਾਮ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਥਰਵਵੇਦ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਮੂਰਤੀ ਜਾਂ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ ਸਰੂਪ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਜੀਵ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਪਰਮ ਚੇਤਨਾ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਇਹ ਹਨ:
- ਗਣਪਤੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪਰਮ ਤੱਤ ਹਨ।
- ਸਮੂਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਲਯ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਉਹ ਪੰਜ ਮਹਾਭੂਤਾਂ ਅਤੇ ਵਾਣੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪੱਧਰਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਨ।
- ਉਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ, ਤਿੰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ, ਤਿੰਨ ਦੇਹਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ।
- “ਗੰ” ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਹੈ।
- ਗਣੇਸ਼ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਬੁੱਧੀ, ਆਤਮਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਥਿਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀ ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ ਸਮੇਤ
ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਠ
ਓਮ ਭਦ੍ਰੰ ਕਰਣੇਭਿਃ ਸ਼੍ਰਿਣੁਯਾਮ ਦੇਵਾਃ।
ਭਦ੍ਰੰ ਪਸ਼ਯੇਮਾਕਸ਼ਭਿਰਯਜਤ੍ਰਾਃ॥
ਸਥਿਰੈਰੰਗੈਸਤੁਸ਼ਟੁਵਾਂਸਸਤਨੂਭਿਃ।
ਵਯਸ਼ੇਮ ਦੇਵਹਿਤੰ ਯਦਾਯੁਃ॥
ਸਵਸਤੀ ਨ ਇੰਦ੍ਰੋ ਵ੍ਰਿੱਧਸ਼੍ਰਵਾਃ।
ਸਵਸਤੀ ਨਃ ਪੂਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਵਵੇਦਾਃ॥
ਸਵਸਤੀ ਨਸਤਾਰਕਸ਼ਯੋ ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮਿਃ।
ਸਵਸਤੀ ਨੋ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿਰਦਧਾਤੁ॥
ਓਮ ਸ਼ਾਂਤਿਃ ਸ਼ਾਂਤਿਃ ਸ਼ਾਂਤਿਃ॥
ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ: ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਏ। ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮੰਗਲਮਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖੀਏ। ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹਿਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾ ਸਕੀਏ। ਇੰਦਰ, ਸਰਵਜਾਣੂ ਪੂਸ਼ਾ, ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਕਰਨ। ਆਧਿਭੌਤਿਕ, ਆਧਿਦੈਵਿਕ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਦੂਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਵੇ।
ਮੰਤਰ 1 – ਗਣਪਤੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪਰਮ ਤੱਤ ਹਨ
ਓਮ ਨਮਸਤੇ ਗਣਪਤਯੇ।
ਤਵਮੇਵ ਪ੍ਰਤੱਖੰ ਤੱਤਵਮਸਿ।
ਤਵਮੇਵ ਕੇਵਲੰ ਕਰਤਾਸਿ।
ਤਵਮੇਵ ਕੇਵਲੰ ਧਰਤਾਸਿ।
ਤਵਮੇਵ ਕੇਵਲੰ ਹਰਤਾਸਿ।
ਤਵਮੇਵ ਸਰਵੰ ਖਲਵਿਦੰ ਬ੍ਰਹਮਾਸਿ।
ਤਵੰ ਸਾਕਸ਼ਾਦਾਤਮਾਸਿ ਨਿਤਯਮ॥1॥
ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ: ਹੇ ਗਣਪਤੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪਰਮ ਸੱਚ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਪਾਲਣਹਾਰ ਅਤੇ ਲਯ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਤੁਹਾਡਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਆਤਮ ਤੱਤ ਹੋ।
ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ: ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਬਾਹਰੀ ਮੂਰਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਹਰ ਜੀਵ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਦਿਵਯ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ 2 – ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ
ਰਿਤੰ ਵਚਮਿ।
ਸਤਯੰ ਵਚਮਿ॥2॥
ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ: ਮੈਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸਹੀ ਬਚਨ ਬੋਲਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਸੱਚ ਬੋਲਾਂਗਾ।
ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ: ਕੇਵਲ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਮੰਤਰ ਜਪ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਾਧਕ ਦੀ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾਈ, ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਵੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮੰਤਰ 3 – ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ
ਅਵ ਤਵੰ ਮਾਮ।
ਅਵ ਵਕਤਾਰਮ।
ਅਵ ਸ਼੍ਰੋਤਾਰਮ।
ਅਵ ਦਾਤਾਰਮ।
ਅਵ ਧਾਤਾਰਮ।
ਅਵਾਨੂਚਾਨਮਵ ਸ਼ਿਸ਼ਯਮ।
ਅਵ ਪਸ਼ਚਾਤਤਾਤ।
ਅਵ ਪੁਰਸਤਾਤ।
ਅਵੋੱਤਰਾਤਤਾਤ।
ਅਵ ਦਕਸ਼ਿਣਾਤਤਾਤ।
ਅਵ ਚੋਰਧਵਾਤਤਾਤ।
ਅਵਾਧਰਾਤਤਾਤ।
ਸਰਵਤੋ ਮਾਂ ਪਾਹਿ ਪਾਹਿ ਸਮੰਤਾਤ॥3॥
ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ: ਹੇ ਗਣਪਤੀ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ, ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਪਿੱਛੋਂ, ਅੱਗੋਂ, ਉੱਤਰੋਂ, ਦੱਖਣੋਂ, ਉੱਪਰੋਂ ਅਤੇ ਹੇਠੋਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿਓ।
ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ: ਇੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਅਰਥ ਕੇਵਲ ਬਾਹਰੀ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗਲਤ ਗਿਆਨ, ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਬੋਲੀ, ਅਹੰਕਾਰ, ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਅਤੇ ਅਵਿਵੇਕਪੂਰਨ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਗੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮੰਤਰ 4 – ਗਣਪਤੀ ਗਿਆਨ, ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹਨ
ਤਵੰ ਵਾਂਗਮਯਸਤਵੰ ਚਿਨਮਯਃ।
ਤਵਮਾਨੰਦਮਯਸਤਵੰ ਬ੍ਰਹਮਮਯਃ।
ਤਵੰ ਸੱਚਿਦਾਨੰਦਾਦਵਿਤੀਯੋਸਿ।
ਤਵੰ ਪ੍ਰਤੱਖੰ ਬ੍ਰਹਮਾਸਿ।
ਤਵੰ ਗਿਆਨਮਯੋ ਵਿਗਿਆਨਮਯੋਸਿ॥4॥
ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ: ਤੁਸੀਂ ਵਾਣੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਆਨੰਦਮਈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਮਈ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਤ, ਚਿਤ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਅਦਵਿੱਤੀ ਸਰੂਪ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹੋ।
ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ: ਅਸਲ ਬੁੱਧੀ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਹੀ ਉਪਯੋਗ, ਆਤਮ-ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੀ ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ।
ਮੰਤਰ 5 – ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਲਯ
ਸਰਵੰ ਜਗਦਿਦੰ ਤਵੱਤੋ ਜਾਯਤੇ।
ਸਰਵੰ ਜਗਦਿਦੰ ਤਵੱਤਸਤਿਸ਼ਠਤਿ।
ਸਰਵੰ ਜਗਦਿਦੰ ਤਵਯਿ ਲਯਮੇਸ਼ਯਤਿ।
ਸਰਵੰ ਜਗਦਿਦੰ ਤਵਯਿ ਪ੍ਰਤਯੇਤਿ।
ਤਵੰ ਭੂਮਿਰਾਪੋਨਲੋਨਿਲੋ ਨਭਃ।
ਤਵੰ ਚਤਵਾਰਿ ਵਾਕਪਦਾਨਿ॥5॥
ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ: ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ, ਜਲ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼—ਇਹ ਪੰਜ ਮਹਾਭੂਤ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹਨ। ਪਰਾ, ਪਸ਼ਯੰਤੀ, ਮੱਧਮਾ ਅਤੇ ਵੈਖਰੀ—ਵਾਣੀ ਦੇ ਇਹ ਚਾਰੇ ਪੱਧਰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ।
ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ: ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਸਰੀਰ, ਵਿਚਾਰ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਮੂਲ ਚੇਤਨਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮੰਤਰ 6 – ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਗਣੇਸ਼ ਸਰੂਪ
ਤਵੰ ਗੁਣਤ੍ਰਯਾਤੀਤਃ।
ਤਵਮਵਸਥਾਤ੍ਰਯਾਤੀਤਃ।
ਤਵੰ ਦੇਹਤ੍ਰਯਾਤੀਤਃ।
ਤਵੰ ਕਾਲਤ੍ਰਯਾਤੀਤਃ।
ਤਵੰ ਮੂਲਾਧਾਰਸਥਿਤੋਸਿ ਨਿਤਯਮ।
ਤਵੰ ਸ਼ਕਤਿਤ੍ਰਯਾਤਮਕਃ।
ਤਵਾਂ ਯੋਗਿਨੋ ਧਯਾਯੰਤਿ ਨਿਤਯਮ।
ਤਵੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤਵੰ ਵਿਸ਼ਣੁਸਤਵੰ ਰੁਦ੍ਰਸਤਵਮਿੰਦ੍ਰਸਤਵਮਗਨਿਸਤਵੰ ਵਾਯੁਸਤਵੰ ਸੂਰਯਸਤਵੰ ਚੰਦਰਮਾਸਤਵੰ ਬ੍ਰਹਮ ਭੂਰਭੁਵਃਸਵਰੋਮ॥6॥
ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ: ਤੁਸੀਂ ਸਤਵ, ਰਜ ਅਤੇ ਤਮ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ। ਜਾਗਰਤ, ਸੁਪਨਾ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ੁਪਤੀ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ। ਸਥੂਲ, ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਕਾਰਣ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਦੇਹਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ। ਭੂਤਕਾਲ, ਵਰਤਮਾਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ।
ਤੁਸੀਂ ਮੂਲਾਧਾਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਸਥਿਤ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਛਾ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹੋ। ਯੋਗੀ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਰੁਦਰ, ਇੰਦਰ, ਅੱਗ, ਵਾਯੂ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਤੱਤ ਸਰੂਪ ਹੋ। ਭੂਃ, ਭੁਵਃ ਅਤੇ ਸਵਃ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਓਂਕਾਰ ਸਰੂਪ ਬ੍ਰਹਮ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ।
ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ: ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਪਰਮ ਸਰੂਪ ਸਰੀਰ, ਮਨ, ਗੁਣ, ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਚੇਤਨਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ 7 – “ਗੰ” ਗਣੇਸ਼ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਦਾ ਰਹੱਸ
ਗਣਾਦਿੰ ਪੂਰਵਮੁੱਚਾਰਯ ਵਰਣਾਦਿੰ ਤਦਨੰਤਰਮ।
ਅਨੁਸਵਾਰਃ ਪਰਤਰਃ।
ਅਰਧੇਂਦੁਲਸਿਤਮ।
ਤਾਰੇਣ ਰਿੱਧਮ।
ਏਤੱਤਵ ਮਨੁਸਵਰੂਪਮ।
ਗਕਾਰਃ ਪੂਰਵਰੂਪਮ।
ਅਕਾਰੋ ਮਧਯਮਰੂਪਮ।
ਅਨੁਸਵਾਰਸ਼ਚਾਂਤਯਰੂਪਮ।
ਬਿੰਦੁਰੁੱਤਰਰੂਪਮ।
ਨਾਦਃ ਸੰਧਾਨਮ।
ਸੰਹਿਤਾ ਸੰਧਿਃ।
ਸੈਸ਼ਾ ਗਣੇਸ਼ਵਿਦਯਾ।
ਗਣਕ ਰਿਸ਼ਿਃ।
ਨਿਚ੍ਰਿਦ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਛੰਦਃ।
ਗਣਪਤਿਰਦੇਵਤਾ।
ਓਮ ਗੰ ਗਣਪਤਯੇ ਨਮਃ॥7॥
ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ: “ਗੰ” ਗਣੇਸ਼ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ “ਗ” ਅੱਖਰ, ਫਿਰ “ਅ” ਸੁਰ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸਵਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਰਧ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗਾ ਬਿੰਦੂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਦ ਜੁੜ ਕੇ ਮੰਤਰ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਮੰਤਰ ਸਰੂਪ ਹੈ।
“ਗ” ਇਸ ਦਾ ਆਰੰਭਿਕ ਰੂਪ ਹੈ, “ਅ” ਮੱਧ ਰੂਪ ਹੈ, ਅਨੁਸਵਾਰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਅਤੇ ਬਿੰਦੂ ਉੱਚ ਰੂਪ ਹੈ। ਨਾਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਸੰਹਿਤਾ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਗਣੇਸ਼ ਵਿਦਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਗਣਕ, ਛੰਦ ਨਿਚ੍ਰਿਦ ਗਾਇਤਰੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਗਣਪਤੀ ਹਨ।
“ਓਮ ਗੰ ਗਣਪਤਯੇ ਨਮਃ” ਦਾ ਅਰਥ: ਭਗਵਾਨ ਗਣਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ਣ।
ਮੰਤਰ 8 – ਗਣੇਸ਼ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ
ਏਕਦੰਤਾਯ ਵਿਦਮਹੇ।
ਵਕ੍ਰਤੁੰਡਾਯ ਧੀਮਹਿ।
ਤੰਨੋ ਦੰਤਿਃ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਤ॥8॥
ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ: ਅਸੀਂ ਏਕਦੰਤ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਵਕ੍ਰਤੁੰਡ ਗਣਪਤੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਦੰਤੀ ਭਗਵਾਨ ਸਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਅਤੇ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ।
ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ: ਇਸ ਮੰਤਰ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਲਈ ਸਹੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮੰਗਣਾ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੜਾਅ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਮੰਤਰ 9 – ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸਰੂਪ
ਏਕਦੰਤੰ ਚਤੁਰਹਸਤੰ ਪਾਸ਼ਮੰਕੁਸ਼ਧਾਰਿਣਮ।
ਰਦੰ ਚ ਵਰਦੰ ਹਸਤੈਰਬਿਭ੍ਰਾਣੰ ਮੂਸ਼ਕਧਵਜਮ॥
ਰਕਤੰ ਲੰਬੋਦਰੰ ਸ਼ੂਰਪਕਰਣਕੰ ਰਕਤਵਾਸਸਮ।
ਰਕਤਗੰਧਾਨੁਲਿਪਤਾਂਗੰ ਰਕਤਪੁਸ਼ਪੈਃ ਸੁਪੂਜਿਤਮ॥
ਭਕਤਾਨੁਕੰਪਿਨੰ ਦੇਵੰ ਜਗਤਕਾਰਣਮਚਯੁਤਮ।
ਆਵਿਰਭੂਤੰ ਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਯਾਦੌ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੇਃ ਪੁਰੁਸ਼ਾਤਪਰਮ॥
ਏਵੰ ਧਯਾਯਤਿ ਯੋ ਨਿਤਯੰ ਸ ਯੋਗੀ ਯੋਗਿਨਾਂ ਵਰਃ॥9॥
ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ: ਇੱਕ ਦੰਦ ਵਾਲੇ, ਚਾਰ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਾਸ਼ ਅਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦੰਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਵਰਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੂਸ਼ਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਲਾਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦਰ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਕੰਨ ਛੱਜ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਲਾਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਾਰਣ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਦੇਵ ਹਨ। ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਪਰਮ ਤੱਤ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਸ ਸਰੂਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਅਰਥ
| ਪ੍ਰਤੀਕ | ਸਰਲ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ |
|---|---|
| ਏਕਦੰਤ | ਇਕਾਗਰਤਾ, ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ |
| ਵੱਡੇ ਕੰਨ | ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਣਨਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਮਝਣਾ |
| ਵਕ੍ਰਤੁੰਡ | ਹਾਲਾਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬੁੱਧੀਮਾਨੀ ਨਾਲ ਰਸਤਾ ਲੱਭਣਾ |
| ਪਾਸ਼ | ਮਨ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਸਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ |
| ਅੰਕੁਸ਼ | ਮਨ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ |
| ਵਰਦ ਹਸਤ | ਕਿਰਪਾ, ਭਰੋਸਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ |
| ਮੂਸ਼ਕ | ਚੰਚਲ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ |
| ਲੰਬੋਦਰ | ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੁਖਦ ਅਤੇ ਕਠਿਨ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ |
ਮੰਤਰ 10 – ਗਣਪਤੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ
ਨਮੋ ਵ੍ਰਾਤਪਤਯੇ।
ਨਮੋ ਗਣਪਤਯੇ।
ਨਮਃ ਪ੍ਰਮਥਪਤਯੇ।
ਨਮਸਤੇਸਤੁ ਲੰਬੋਦਰਾਯੈਕਦੰਤਾਯ ਵਿਘਨਨਾਸ਼ਿਨੇ ਸ਼ਿਵਸੁਤਾਯ ਸ਼੍ਰੀਵਰਦਮੂਰਤਯੇ ਨਮੋ ਨਮਃ॥10॥
ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ: ਸਾਰੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਗਣਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਲੰਬੋਦਰ, ਏਕਦੰਤ, ਵਿਘਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੰਗਲਮੂਰਤੀ ਗਣਪਤੀ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਦੀ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ ਸਮੇਤ
ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਵਿੱਚ ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਾਠ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਫਲਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਭਰੋਸੇ ਵਜੋਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ 11 – ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਪਾਠ ਦਾ ਫਲ
ਏਤਦਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ੰ ਯੋਧੀਤੇ।
ਸ ਬ੍ਰਹਮਭੂਯਾਯ ਕਲਪਤੇ।
ਸ ਸਰਵਤਃ ਸੁਖਮੇਧਤੇ।
ਸ ਸਰਵਵਿਘਨੈਰਨ ਬਾਧਯਤੇ।
ਸ ਪੰਚਮਹਾਪਾਪਾਤ ਪ੍ਰਮੁਚਯਤੇ।
ਸਾਯਮਧੀਯਾਨੋ ਦਿਵਸਕ੍ਰਿਤੰ ਪਾਪੰ ਨਾਸ਼ਯਤਿ।
ਪ੍ਰਾਤਰਧੀਯਾਨੋ ਰਾਤ੍ਰਿਕ੍ਰਿਤੰ ਪਾਪੰ ਨਾਸ਼ਯਤਿ।
ਸਾਯੰ ਪ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਯੁੰਜਾਨੋ ਅਪਾਪੋ ਭਵਤਿ।
ਸਰਵਤ੍ਰਾਧੀਯਾਨੋਪਵਿਘਨੋ ਭਵਤਿ।
ਧਰਮਾਰਥਕਾਮਮੋਕਸ਼ੰ ਚ ਵਿਂਦਤਿ।
ਇਦਮਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ਮਸ਼ਿਸ਼ਯਾਯ ਨ ਦੇਯਮ।
ਯੋ ਯਦਿ ਮੋਹਾਦ ਦਾਸਯਤਿ ਸ ਪਾਪੀਯਾਨ ਭਵਤਿ।
ਸਹਸਰਾਵਰਤਨਾਦਯੰ ਯੰ ਕਾਮਮਧੀਤੇ ਤੰ ਤਮੇਨ ਸਾਧਯੇਤ॥11॥
ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ: ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੰਤੋਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਡਗਮਗਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦਿਨ ਭਰ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਰਾਤ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ-ਸ਼ਾਮ ਨਿਯਮਿਤ ਪਾਠ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਸੰਯਮਿਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਕਸ਼ ਦੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਸਮਝ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਗਿਆਨ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਜਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਆਵਰਤਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਕਲਪ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ 12 – ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਅਤੇ ਚਤੁਰਥੀ ਦੇ ਪਾਠ ਦਾ ਫਲ
ਅਨੇਨ ਗਣਪਤਿਮਭਿਸ਼ਿੰਚਤਿ ਸ ਵਾਗਮੀ ਭਵਤਿ।
ਚਤੁਰਥਯਾਮਨਸ਼ਨ ਜਪਤਿ ਸ ਵਿਦਯਾਵਾਨ ਭਵਤਿ।
ਸ ਯਸ਼ੋਵਾਨ ਭਵਤਿ।
ਇਤਯਥਰਵਣਵਾਕਯਮ।
ਬ੍ਰਹਮਾਦਯਾਚਰਣੰ ਵਿਦਯਾਤ।
ਨ ਬਿਭੇਤਿ ਕਦਾਚਨੇਤਿ॥12॥
ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ: ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਿਆਂ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਜਿਹੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਚਤੁਰਥੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਥਰਵਣ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਤੱਤ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੱਚ, ਵਿਵੇਕ ਅਤੇ ਆਤਮਗਿਆਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੇਲੋੜੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ 13 – ਦੂਰਵਾ, ਲਾਜਾ ਅਤੇ ਮੋਦਕ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ
ਯੋ ਦੂਰਵਾਂਕੁਰੈਰਯਜਤਿ ਸ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣੋਪਮੋ ਭਵਤਿ।
ਯੋ ਲਾਜੈਰਯਜਤਿ ਸ ਯਸ਼ੋਵਾਨ ਭਵਤਿ।
ਸ ਮੇਧਾਵਾਨ ਭਵਤਿ।
ਯੋ ਮੋਦਕਸਹਸਰੇਣ ਯਜਤਿ।
ਸ ਵਾਂਛਿਤਫਲਮਵਾਪਨੋਤਿ।
ਯਃ ਸਾਜਯਸਮਿਦਭਿਰਯਜਤਿ।
ਸ ਸਰਵੰ ਲਭਤੇ ਸ ਸਰਵੰ ਲਭਤੇ॥13॥
ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ: ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਦੂਰਵਾ ਦੇ ਅੰਕੁਰਾਂ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਬੇਰ ਵਰਗੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਅਜਿਹੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਲਾਜਾ ਜਾਂ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਯਸ਼ਸਵੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਮੋਦਕ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਨਚਾਹਿਆ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘਿਉ ਵਾਲੀ ਸਮਿਧਾ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਲਿਆਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵਹਾਰਕ ਅਰਥ: ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਂ ਕੀਮਤ ਨਾਲੋਂ ਸ਼ਰਧਾ, ਸਫ਼ਾਈ, ਨੈਤਿਕ ਆਚਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਮੰਤਰ 14 – ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮੰਤਰ ਸਿੱਧੀ ਦਾ ਫਲ
ਅਸ਼ਟੌ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਨ ਸਮਯਗ ਗ੍ਰਾਹਯਿਤਵਾ ਸੂਰਯਵਰਚਸਵੀ ਭਵਤਿ।
ਸੂਰਯਗ੍ਰਹੇ ਮਹਾਨਦਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾਸੰਨਿਧੌ ਵਾ ਜਪਤਵਾ ਸਿੱਧਮੰਤਰੋ ਭਵਤਿ।
ਮਹਾਵਿਘਨਾਤ ਪ੍ਰਮੁਚਯਤੇ।
ਮਹਾਦੋਸ਼ਾਤ ਪ੍ਰਮੁਚਯਤੇ।
ਮਹਾਪਾਪਾਤ ਪ੍ਰਮੁਚਯਤੇ।
ਸ ਸਰਵਵਿਦ ਭਵਤਿ ਸ ਸਰਵਵਿਦ ਭਵਤਿ।
ਯ ਏਵੰ ਵੇਦ।
ਇਤਯੁਪਨਿਸ਼ਤ॥14॥
ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ: ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਠ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤੇਜਸਵੀ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਮੌਕੇ ’ਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਂ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਾਹਮਣੇ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੰਤਰ ਸਾਧਨਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਧਕ ਵੱਡੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ, ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਤੱਤ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇਹੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ।
ਸਮਾਪਤੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮੰਤਰ
ਓਮ ਸਹ ਨਾਵਵਤੁ।
ਸਹ ਨੌ ਭੁਨਕਤੁ।
ਸਹ ਵੀਰਯੰ ਕਰਵਾਵਹੈ।
ਤੇਜਸਵਿਨਾਵਧੀਤਮਸਤੁ ਮਾ ਵਿਦਵਿਸ਼ਾਵਹੈ॥
ਓਮ ਸ਼ਾਂਤਿਃ ਸ਼ਾਂਤਿਃ ਸ਼ਾਂਤਿਃ॥
ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ: ਪਰਮਾਤਮਾ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ। ਅਸੀਂ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰੀਏ। ਸਾਡਾ ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਅਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋਵੇ। ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੁਸ਼ਮਨੀ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧ ਪੈਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਵੇ।
॥ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਗਣਪਤਿਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ੰ ਸਮਾਪਤਮ ॥
ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਦਾ ਪਾਠ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
- ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੋ।
- ਘਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ।
- ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੀਵਾ ਅਤੇ ਧੂਪ ਜਲਾਓ।
- ਦੂਰਵਾ, ਲਾਲ ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਕੋਈ ਤਾਜ਼ਾ ਸਾਫ਼ ਫੁੱਲ ਅਰਪਣ ਕਰੋ।
- ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ “ਓਮ ਗੰ ਗਣਪਤਯੇ ਨਮਃ” ਮੰਤਰ ਜਪੋ।
- ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਠ ਤੋਂ ਸੰਪੂਰਨ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਪੜ੍ਹੋ।
- ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਜਿੰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਸਹੀ ਉਚਾਰਣ ਕਰੋ।
- ਪਾਠ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਣੇਸ਼ ਗਾਇਤਰੀ ਜਾਂ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਪ ਕਰੋ।
- ਮੋਦਕ, ਲੱਡੂ ਜਾਂ ਫਲ ਦਾ ਨੈਵੇਦਿਆ ਅਰਪਣ ਕਰੋ।
- ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਰਤੀ ਅਤੇ ਖਿਮਾ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ।
ਸਰਲ ਖਿਮਾ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼, ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਦੇ ਉਚਾਰਣ, ਸੁਰ ਜਾਂ ਪਾਠ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਮਾਫ਼ ਕਰੋ। ਮੇਰੀ ਇਹ ਉਪਾਸਨਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਸੱਚ, ਵਿਵੇਕ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿਓ।
ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਕਦੋਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਦਾ ਨਿਯਮਿਤ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕਿਆਂ ’ਤੇ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
- ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਜਾਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ
- ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ
- ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ
- ਸੰਕਸ਼ਟੀ ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ
- ਅੰਗਾਰਕੀ ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ
- ਨਵਾਂ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ
- ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਸਮੇਂ
- ਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕੇ ’ਤੇ
- ਜਦੋਂ ਮਨ ਬੇਚੈਨ ਜਾਂ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋਵੇ
- ਗਣੇਸ਼ ਉਤਸਵ ਦੀ ਸਵੇਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ
ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਪਾਠ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਠ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
| ਪਾਠ ਦੀ ਗਿਣਤੀ | ਆਮ ਉਦੇਸ਼ |
|---|---|
| 1 ਵਾਰ | ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ |
| 3 ਵਾਰ | ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ |
| 11 ਵਾਰ | ਨਿੱਜੀ ਸੰਕਲਪ ਜਾਂ ਸਮੂਹਿਕ ਪਾਠ |
| 21 ਵਾਰ | ਗਣੇਸ਼ ਉਤਸਵ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ |
| 1000 ਵਾਰ | ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸਾਧਨਾ |
ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲੋਂ ਨਿਯਮਿਤਤਾ, ਸਪਸ਼ਟ ਉਚਾਰਣ, ਅਰਥ ਦੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਸਾਤਵਿਕ ਆਚਰਨ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਪਾਠ ਦੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਲਾਭ
ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਇਹ ਪਾਠ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
- ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਨ ਲਈ
- ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ
- ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ
- ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਲਈ
- ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਲਈ
- ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਘਟਾਉਣ ਲਈ
- ਗਣੇਸ਼ ਤੱਤ ਦੇ ਤਾਤਤਵਿਕ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ
- ਸੱਚ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕਪੂਰਨ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ
- ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ
ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਦਾ ਪਾਠ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ, ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸਹਾਇਤਾ, ਆਰਥਿਕ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਲਾਹ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
- ਅਰਥ ਸਮਝੇ ਬਿਨਾਂ ਕੇਵਲ ਜਲਦੀ ਪਾਠ ਪੂਰਾ ਨਾ ਕਰੋ।
- ਗਲਤ ਉਚਾਰਣ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰੋ।
- ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਨਾ ਉਡਾਓ।
- ਪਾਠ ਦੌਰਾਨ ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਿਆਨ ਭੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ।
- ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ ’ਤੇ ਕਠੋਰ ਵਰਤ ਨਾ ਰੱਖੋ।
- ਵੱਧ ਆਵਰਤਨ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਬੇਲੋੜਾ ਦਬਾਅ ਨਾ ਪਾਓ।
- ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਭੌਤਿਕ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ।
- ਪਾਠ ਦੇ ਨਾਲ ਸੱਚ, ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਨਾ ਭੁੱਲੋ।
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਸਿਖਾਈਏ?
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਪੂਰਾ ਪਾਠ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ “ਓਮ ਗੰ ਗਣਪਤਯੇ ਨਮਃ” ਮੰਤਰ ਸਿਖਾਓ।
- ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਣੇਸ਼ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਸਿਖਾਓ।
- ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਪੰਕਤੀਆਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਵਾਓ।
- ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਉਚਾਰਣ ਸਿਖਾਓ।
- ਹਰ ਮੰਤਰ ਦਾ ਸਰਲ ਅਰਥ ਸਮਝਾਓ।
- ਦਬਾਅ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤਤਾ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ।
- ਗਲਤੀ ਹੋਣ ’ਤੇ ਡਾਂਟਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੋ।
ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਬਾਰੇ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
1. ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ, ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਆਤਮ ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਉਪਾਸਨਾ ਪਾਠ ਹੈ।
2. ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਕਦੋਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਸਵੇਰੇ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਬੁੱਧਵਾਰ ਜਾਂ ਚਤੁਰਥੀ ਦੇ ਦਿਨ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
3. ਕੀ ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
4. ਕੀ ਅਰਥ ਸਮਝ ਕੇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਅਰਥ ਸਮਝਣ ਨਾਲ ਪਾਠ ਹੋਰ ਭਾਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨਸ਼ੀਲ ਬਣਦਾ ਹੈ।
5. ਉਚਾਰਣ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਤੋਂ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗੋ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਹੀ ਉਚਾਰਣ ਸਿੱਖੋ।
6. ਕੀ ਔਰਤਾਂ ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਹਾਂ। ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
7. ਕੀ ਪਾਠ ਯਾਦ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਨਹੀਂ। ਕਿਤਾਬ ਜਾਂ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਪਾਠ ਦੇਖ ਕੇ ਵੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
8. ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਪਾਠ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
9. ਕੀ ਪਾਠ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਨਹੀਂ। ਸਫ਼ਾਈ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰਤਾ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
10. ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
“ਓਮ ਗੰ ਗਣਪਤਯੇ ਨਮਃ।”
ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼
ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਕੇਵਲ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮੂਲ ਤੱਤ, ਗਿਆਨ, ਚੇਤਨਾ, ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਆਤਮ ਸਰੂਪ ਵਜੋਂ ਸਮਝਣ ਦਾ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮਾਰਗ ਹੈ।
ਪਾਠ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਪਾਸਨਾ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰਪੂਰਨ ਅਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ, ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਸਹੀ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨਾ, ਅਹੰਕਾਰ ਘਟਾਉਣਾ, ਚੰਗੀ ਸਲਾਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਹਰ ਕੰਮ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਗਣੇਸ਼ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਵਿਵਹਾਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ।
ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼, ਸਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟਤਾ, ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਸੱਚ, ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿਓ।
ਓਮ ਗੰ ਗਣਪਤਯੇ ਨਮਃ।
ਗਣਪਤੀ ਬੱਪਾ ਮੋਰਯਾ!
Ganpati Atharvashirsha in Hindi Lyrics PDF
Ganapati Atharvashirsha English Lyrics & Meaning
Ganpati Atharvashirsha in Marathi Lyrics PDF
Ganpati Atharvashirsha in Gujarati Lyrics PDF
Ganpati Atharvashirsha in Bangla Lyrics PDF
Ganpati Atharvashirsha in Punjabi Lyrics PDF
गणपति अथर्वशीर्ष हिंदी अर्थ सहित PDF
Download Ganpati Atharvashirsha Punjabi Lyrics PDF
= window.adsbygoogle || []).push({});
